چهارشنبه , ۴ مرداد ۱۳۹۶
خانه / حضرت علامه حسن زاده آملی / حکایات،کلمات،نکات / طب در بیان حضرت علامه حسن زاده آملی

طب در بیان حضرت علامه حسن زاده آملی

  

علم پزشکی از بین رفته بود، بقراط آن را یافت. مرده بود، جالینوس زنده اش کرد. کور بود و حنین چشم های آن را گشود. پراکنده شده بود و محمد بن زکریا جمعش کرد و ناقص بود تا این که ابوعلی سینا کاملش کرد.۱

اول ملتی از قدما که به علم تشریح، اعتنا کرده بود، حکمای اسطخر۲ فارس بودند، و پس از آنها اطبای مصر و پس از آن یونانیان در این علم شریف، دقت کردند.۳

استاد علامۀ ذوالفنون شعرانی در آغاز نخستین جلسه درس قانونچه فرموده است: آقا، در حوزه های علمی ما کتب طب، مانند دیگر رشته های علوم تدریس می شد، و علمای ما در علم شریف طب نیز دست داشته اند. یک عالم دینی در فهم بسیاری از اخبار و حلّ و درک کثیری از مسائل فقهی از قبیل حدود و دیات به طب و تشریح آن نیازمند است.- آنگاه انگشت شهادتش را در زیر جانب راست فکّ اسفلش نهاد و به مطایبت گفت:- آخوند باید به تشریح آشنا باشد که لااقل بداند مثلا کلیه ی او در اینجا آویزان نیست.۴

 طبیب در میان ابناء خود بدان سعادت و مقام و مرتبت است که به مظهر بودن اسم شریفۀ «محیی» که از اسمای بزرگ الهی است، نایل آمده است. استاد بزرگوارم، آیت دین، جناب حاج میرزا مهدی الهی قمشه ای، در جلسۀ درسی حکایت فرمود که: در زمان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلّم) طبیبی یهودی در گذشت. آن حضرت را از وفات وی خبر دادند، رسول اکرم از شنیدن آن اظهار تأسف کرد؛ عرض نمودند یا رسول الله، این متوفی یهودی بوده است؛ فرمودند: مگر نمی گویید طبیب بوده است!۵

 

 در اثر قضای الهی در امر درمان « هروی » در بحرالجواهر گوید:

جالینوس از جمله هشت طبیب که مرجع و مآب و رؤوس ارباب صناعت طب بودند یکی او بود، و وی ختم اطبای کبار(۶) بود و در علم طب چهارصد کتاب تصنیف کرد، و زنی را که در علم طب مهارتی داشت خصوصاً در معالجۀ زنان دریافت و از او أدویۀ بسیار قلیل الوجود بدست آورد..
چنین استماع افتاده(۷) که وی را در آخر عمر اسهالی شد و مدتی مدید هرچند در معالجۀ خود جدّ و جهد(۸) نمود آن مرض بیشتر می‌شد. مردم طعن(۹) بسیار می‌کردند که با وجود کمال در معالجۀ امراض، خصوصاً در این مرض، عجب درمانده است. آخرالامر از طعن مردم به تنگ آمد و ایشان را بخواند(۱۰) و فرمود که خمی(۱۱) بیاورند و پر آب کنند و اندک داروی بر آن آب زد و بعد از آن فرمود تا آن را بشکستند، آن آب بسته شده بود(۱۲). فرمود که از این دارو بسیار خورده ام اصلا نفع نکرد. بدانید که علم و تجربه در حین قضای حق تعالی به امری.، هیچ نفع نمی‌دهد..
(هزار و یک نکته: نکته ۵۶۹، علامه حسن زاده آملی)

 

شیخ بزرگوار ابن سینا در قانون فرماید:

یخ را در آب حل نکنید و نخورید که به اعصاب و مزاج سخت آسیب می‌رساند و اگر در هنگام جوانی، طبیعت بدن با او دفاع کند، بالأخره پس از بالا آمدن سن، آن یخ کار خودش را می‌کند و دست بردار نیست. و چون بخواهید آب سرد بنوشید آب را در جوار یخ سرد کنید(*).

(هزار و یک نکته، علامه حسن زاده آملی – نکته ۵۴۸)

* یعنی آب و یخ در تماس مستقیم نباشند.

 

امام على (علیه السلام) به یکى از دانشمندان یهود گفت: هر کس طباع او معتدل باشد مزاج او صافى گردد، و هر کس مزاجش صافى باشد اثر نفس در وى قوى گردد، و هر کس اثر نفس در او قوى گردد به سوى آن چه که ارتقایش دهد بالا رود، و هر که به سوى آن چه ارتقایش دهد بالا رود به اخلاق نفسانى متخلق گردد و هر کس به اخلاق نفسانى متخلق گردد موجودى انسانى شود نه حیوانى ، و به باب ملکى درآید و چیزى او را از این حالت برنگرداند.
پس یهودى گفت: الله اکبر! اى پسر ابوطالب! همۀ فلسفه را گفتهاى – چیزى از فلسفه را فروگذار نکردهاى.

[هزار و یک کلمه (علامه حسن زاده آملی)، ج ۱، ص ۱۸۲]

 

۱- طب و طبیب و تشریح، ص ۶۲
۲- این شهر تا پایان پادشاهی ساسانیان از آبادترین و باشکوه ترین شهرهای ایران باستان بود.
۳- طب و طبیب و تشریح، ص ۵۲
۴- هزار و یک کلمه؛ ج۱،کلمه یک،ص۱۹
۵- طب و طبیب و تشریح، ص ۱۶

(۶): اطبای کبار: از بزرگ ترین طبیبان
(۷): استماع افتاده: شنیده شده
(۸) جد و جهد: تلاش و کوشش بسیار
(۹) طعن: کنایه و طعنه
(۱۰) ایشان را بخواند: مردم را فراخواند تا در جایی جمع شوند
(۱۱) خم: نوعی ظرف
(۱۲) بسته شده بود: جامد شده بود

 

 

همچنین ببینید

ماجرای دیدار علامه حسن زاده با شهید علمدار

شهید سید مجتبی علمدار بعد از اتمام جنگ در واحد طرح و عملیات لشکر ۲۵ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *